თბილისის დიდი სინაგოგა · ფოტო: Ավետիսյան91, CC BY-SA 4.0
თბილისის ებრაელთა შესახებ სარწმუნო შუა საუკუნეების ცნობები დავით აღმაშენებლის ეპოქას უკავშირდება: ქალაქის აღების შემდეგ დაწესებული წლიური გადასახადი ებრაელებისთვის ოთხი დინარი იყო. წიგნში მოხსენიებულია სიონის მახლობლად არსებული ებრაული უბანი — ფეთხაინი, ძველი სინაგოგა და სასაფლაო.
XIX საუკუნეში თემი საქართველოს სხვადასხვა კუთხიდან, განსაკუთრებით ახალციხიდან, ჩამოსახლებულებით შეივსო. 1835 წლის სტატისტიკური აღწერით თბილისში 60 ებრაელი ცხოვრობდა — 50 მამაკაცი და 10 ქალი.
დიდი სინაგოგის მშენებლობის თარიღები წყაროებში განსხვავდება: Jewish Heritage Europe უთითებს 1895–1903 წლებს და 2011 წლის რესტავრაციას. 2023 წელს განახლებული სინაგოგების ცნობარი დიდ სინაგოგასა და „ბეით რახელს“ მოქმედ სალოცავებად ასახელებს.
ისტორიის მოსმენა
წყაროები
ე. მამისთვალიშვილი, „ქართველი ებრაელები“, გვ. 123–124
